Elementis en (oud) directeur alsnog veroordeeld in verband met brand en explosie in 2013

Elementis is in hoger beroep door het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden alsnog veroordeeld vanwege het niet naleven van veiligheidsvoorschriften. Het bedrijf kreeg een boete van € 180.000,- waarvan € 40.000 euro voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar. De toenmalige directeur kreeg alsnog een taakstraf van 60 uur. In 2017 sprak de rechtbank zowel het bedrijf als de directer nog vrij van het ten laste gelegde.

Op 12 december 2013 heeft er bij Elementis een explosie en een brand in een adductreactor plaatsgevonden. De bestraffing door het gerechtshof ziet echter uitdrukkelijk ook op de periode van na het ongeval. In de arresten van de economische kamer van het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden van 28 juli 2021 staat niet vermeld welk gedeelte van de straffen zien op de periode van voor het ongeval en welke straf verband houdt met de periode na het ongeval.

De eerdere uitspraken wijken nogal af van de arresten van 28 juli 2021. Boven die eerdere uitspraken van de rechtbank staat de volgende samenvatting: "Het bedrijf nam telkens in overleg met de inspectie en andere instanties stappen om zware ongevallen te voorkomen en de gevolgen voor mens en milieu te beperken. De risico’s en voorzorgsmaatregelen waren bekend en goedgekeurd door de instanties." De verantwoordelijkheden van de inspectie komen ook steeds terug in de uitspraken van 24 juli 2017.

In de arresten van het gerechtshof treffen we (inzake overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet) nog slechts de volgende bepaling aan: "De omstandigheid dat [verdachte] een veiligheidsrapport heeft ingediend dat volgens de betrokken bestuursorganen zou voldoen aan de eisen van artikel 10, eerste lid, BRZO 1999 maakt dit oordeel niet anders." Het gerechtshof motiveert niet waarom in afwijking van de rechtbank zo weinig belang gehecht wordt aan het oordeel van de inspecties en ook niet waarom het bedrijf niet op die oordelen mocht vertrouwen.

Elementis en inspectie hebben in de nasleep van het ongeval tijd en energie gestoken in de verbetering van de veiligheid van de adductreactor. Het gerechtshof maakt een onderscheid tussen 1 april 2014 en 11 april 2014, toen (na het ongeval) inspecties zijn uitgevoerd op het bedrijf. Tijdens beide inspecties zijn tekortkomingen geconstateerd. De rechtbank noemde beide inspecties in hetzelfde ten laste gelegde feit 2 (rechtsoverweging 4.2).

Het gerechtshof spreekt verdachten vrij ten aanzien van 1 april 2014, omdat geen bewijs bestaat voor het werken in strijd met de eigen opgestelde procedures op die datum. Het is echter onduidelijk wat het gevolg van die gedeeltelijke vrijspraak is voor de opgelegde straf.

Het is onbekend of namens het bedrijf (en de directeur van destijds) cassatieberoep zal worden ingesteld, dat zou binnen twee weken na het arrest kunnen.

Lees de uitspraak van het gerechtshof over het bedrijf hier en over de (oud) directeur hier