Gemeentebegroting onder druk door tekorten sociaal domein

Het college heeft op woensdag de raad een programmabegroting aangeboden die meerjarig sluitend is. Daar waren wel scherpe keuzes voor nodig. Het college staat voor een lastig dilemma: enerzijds is er een duidelijke wens om te investeren, anderzijds moet er flink bezuinigd worden. De oorzaken hiervoor liggen in het sociaal domein, waar sprake is van stijgende uitgaven en aanhoudende risico’s.

Hoge zorgkosten

Met name dat laatste baart de gemeente zorgen. Wethouder Scholten: “Sinds we in 2015 nieuwe taken hebben gekregen in het sociaal domein, zijn we geconfronteerd met een stijgend tekort. Dit komt grotendeels door een fout in het systeem: gemeenten moeten de zorgkosten betalen, maar hebben maar beperkte invloed op de hoogte van de kosten. We willen graag investeren in onze gemeente om de leefbaarheid in stand te houden, maar die investeringen komen flink onder druk te staan.”

Tekort van bijna 4 miljoen

De titel van de Begroting is ‘Met zorg investeren in de toekomst’. Die titel is niet voor niets gekozen. Hof van Twente legde hier in 2016 nog ruim € 1,3 miljoen op toe, in 2019 loopt dit tekort op naar ruim € 3,8 miljoen. “De oorzaak is te vinden in de systeemfout waarbij bepalen en betalen niet in één hand liggen. Bovendien ging het Rijk er in 2015 nog vanuit dat in Hof van Twente 350 kinderen jeugdzorg zouden krijgen. Dat aantal is in 2018 al opgelopen tot 650 kinderen.” Wethouder Scholten: “Voor Hof van Twente is de maat vol. Samen met andere gemeenten leggen we onze zorgen neer bij het Rijk en dragen die zorgen ook publiekelijk uit. Voor die lobby hebben we een aparte notitie opgesteld.”

IKC en sportpark De Mors

In de programmabegroting 2019 ziet het college kans om de komende jaren € 3,25 miljoen te investeren in nieuw beleid. Bovendien handhaaft ze de al gereserveerde budgetten, zodat de realisatie van twee klimaatneutrale Integrale Kindcentra in Markelo en Delden van start kan gaan. Een project waar het college ook geld voor wil uittrekken, is de multifunctionele sportvoorziening De Mors in Delden, omdat deze een belangrijke bijdrage levert aan een gezond leefgedrag en het welzijn van inwoners. “We handhaven de gereserveerde bedragen voor de voorgenomen investeringen in de bouw en realisatie van nieuwe integrale kindcentra (IKC) in Markelo en Delden, maar ook voor de vernieuwing van het sportpark de Mors in Delden. Maar een voorwaarschuwing is op zijn plaats. Want wanneer de groei van het tekort in het sociaal domein zich ook de komende periode fors doorzet, en het Rijk dit niet compenseert, dan kan het noodzakelijk zijn een keuze te maken om bijvoorbeeld de reservering voor sporthal de Mors terug te draaien of wellicht toch een OZB-verhoging door te voeren.”

Bezuinigen

Voor de financiële dekking van de investeringen is een aantal scherpe keuzes gemaakt. Zo wordt aan de raad voorgesteld om ingaande 2020 structureel € 450.000 te bezuinigen op het gebied van welzijn, sport en cultuur. Dit komt bij de al bestaande bezuinigingstaakstelling op de welzijnssubsidies van € 300.000. Verder wordt voorgesteld de extra bijdrage aan de Agenda voor Twente te schrappen van € 5 per inwoner. Dit betreft een extra bijdrage die de gemeente had gereserveerd naast de standaard bijdrage van € 7,50. Het college ziet zich ook genoodzaakt om enkele bestaande kredieten te heroverwegen. Zo wordt de reservering voor het plan Verkeersvisie Spoorpark met 1 miljoen euro verlaagd. Daarnaast worden sommige investeringsbudgetten, zoals voor het Mobiliteitsplan of de openbare verlichting, met 10% verlaagd.

Samen sterk voor leefbaarheid

Het pakket aan nieuw beleid en de dekkingsvoorstellen gaan gepaard met een sluitend meerjarenperspectief. In 2019 wordt het tekort gedicht met inzet van de algemene reserve. Maar wethouder Scholten waarschuwt: “We zijn bijna aan de grens van onze financiële mogelijkheden. Komende jaren moeten we alle zeilen bijzetten om de leefbaarheid en het voorzieningenniveau van Hof van Twente op peil te houden. Het rijk zal ons moeten compenseren voor de gestegen uitgaven in de zorg!’’

De Programmabegroting 2019 is voor besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Die vergadert daarover op maandag 5 november vanaf 18.00 uur en woensdag 7 november vanaf 19.30 uur. Klik hier om de programmabegroting te bekijken.